نوع کنشهای دیپلماتیک و رسانهای هیات مذاکرهکننده ایران در مسقط و ژنو در چارچوب مذاکرات هستهای با آمریکا عملا هیچ تفاوتی با دور قبلی این مذاکرات ماقبل جنگ 12 روزه نداشته و فاقد هرگونه ابتکار متناسب با شرایط جدید فیمابین دو کشور ارزیابی میشود در حالی که در طرف مقابل این موضوع کاملا برعکس است و شاهد تمهیدات متفاوت و حداکثری آمریکا در مواجهه سیاسی، نظامی، رسانهای با ایران همزمان با مذاکرات هستیم.
به گزارش نوبنیاد، دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در حالی روز گذشته در ژنو برگزار شد که اشکالات وارده به هیات ایرانی مذاکرهکننده در مذاکرات مسقط همچنان به وقت خود باقی ماندهاست. فارغ از جزئیات مذاکره و ارزیابی طرفین از گفتگوها، هیات ایرانی مذاکرات به ریاست عباس عراقچی فاقد هرگونه ابتکار عمل در رویکردهای دیپلماتیک نشان داده است. بهگونهای که میتوان گفت جنگ 12 روزه عملا هیچ تاثیری در فرایندهای مذاکره هیات ایرانی با طرف آمریکایی نداشتهاست. ترکیب تیم مذاکرهکننده، ادبیات عراقچی پیش و پس از مذاکره، پیوستهای نظامی و رسانهای و همچنین پروتکلهای مربوط به مذاکرات غیرمستقیم از جمله مواردی است که از جانب طرف ایرانی تدبیر ویژهای متناسب با فضای پساجنگ 12 روزه اندیشیده نشده است.
تیم عراقچی برای مذاکره هم در مسقط و هم در ژنو متشکل از ترکیبی سنتی و مشابه ترکیب هیات مذاکراتی ایران در بهار امسال بود؛ بدون حضور چهرهای نظامی دفاعی و یا حداقل امنیتی. همچون دور نخست، در مذاکرات ژنو هم معاون سیاسی، معاون امور حقوقی و بین الملل، معاون دیپلماسی اقتصادی و سخنگوی وزارت امور خارجه، عباس عراقچی را در این سفر همراهی کردهاند.
به این موضوع میتوان تکرار خوش و بش با ویتکاف پس از مذاکرات مسقط را نیز افزود. جالب اینکه در جریان مذاکرات مسقط پس از آنکه اعلام شد وزیر امور خارجه کشورمان و «استیو ویتکاف» نماینده ویژه «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا و «جرد کوشنر» داماد ترامپ یک احوالپرسی معمول دیپلماتیک داشتند، خبرگزاری دولتی ایسنا برای توجبه این اقدام نوشت: «مشابه این احوالپرسی معمول دیپلماتیک در دورههای پیشین نیز انجام میشده است»! این دیدگاه یعنی دستگاه دیپلماسی دولت چهاردهم حتی کوچکترین تغییری متاثر از جنگ تحمیلی آمریکا را در فضای مذاکراتی با این کشور اعمال نکرده است.
همه اینها در حالی است که در طرف مقابل، آمریکا تغییرات قابلتوجهی در دور جدید مذاکرات هستهای اعمال کرده است؛ از حضور فرمانده سنتکام در مسقط تا اعزام ناوگان نظامی و ایجاد فضای سراسر تهدید علیه ایران در میانه مذاکرات. در دور جدید مذاکرات نیز این رویه تکرار شد و رئیس جمهور آمریکا بامداد سهشنبه گفت: «من به طور غیرمستقیم در مذاکرات مربوط به ایران شرکت خواهم کرد و خواهیم دید چه اتفاقی میافتد».
انتقادات فرمی و محتوایی به هیات مذاکرهکننده با آمریکا البته فارغ از ایرادات مطرح به اصل مذاکره در شرایط فعلی مطرح است. تجربه و خروجی دور قبلی مذاکرات با آمریکا پیش چشم مسئولان دستگاه سیاست خارجی است.