سفر نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی
به ایالات متحده و دیدارهای او با ترامپ در شرایطی انجام شدکه همزمان چند پرونده حساس منطقهای در دستور کار دو طرف قرار دارد؛ از جنگ غزه تا تنش با ایران و تحولات لبنان، سوریه، عراق و یمن.
این دیدار در حالی برگزار شد که اختلافنظرهای اعلامنشدهای میان واشنگتن و تلآویو درباره نحوه مدیریت بحرانهای منطقهای وجود دارد. با وجود فضاسازی رسانهای گسترده، تاکنون نشانهای از دستیابی به توافقی الزامآور یا تصمیمی عملی درباره این پروندهها منتشر نشده است.
غزه در صدر گفتوگوها؛ تأکید آمریکا بر خلع سلاح حماس
دونالد ترامپ در اظهارات خود پس از دیدار با نتانیاهو، بار دیگر بر ضرورت «خلع سلاح حماس» بهعنوان پیششرط هرگونه توافق نهایی درباره نوار غزه تأکید کرد. او ابراز امیدواری کرد که روند حرکت به سمت «مرحله دوم» پایان جنگ بهزودی آغاز شود و اعلام کرد که بازسازی غزه باید در دستور کار قرار گیرد.
ترامپ گفت چند موضوع اصلی از جمله وضعیت غزه، تحولات منطقهای و مسائل امنیتی در این دیدار مورد بررسی قرار گرفته است، اما جزئیاتی درباره زمانبندی یا سازوکار اجرایی ارائه نداد.
اختلاف بر سر اجرا و زمانبندی
در مقابل، نتانیاهو بدون ارائه موضعی روشن درباره پایان جنگ یا ورود به مرحله دوم، بر ضرورت در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی رژیم صهیونیستی تأکید کرد. منابع صهیونیستی میگویند نخستوزیر این رژیم در این سفر تلاش داشته از وارد شدن فشارهای مستقیم آمریکا برای تصمیمگیریهای فوری در غزه جلوگیری کند.بر اساس این گزارشها، موضوع مرحله دوم همچنان با ابهامهای جدی همراه است و اختلافنظرهایی درباره نحوه اجرای آن، نقش بازیگران خارجی و آینده اداره نوار غزه وجود دارد.
ابهام در بازسازی غزه و نقش بازیگران خارجی
تاکنون سازوکار مشخصی برای آغاز بازسازی غزه اعلام نشده است. اختلافها بر سر تأمین امنیت، خلع سلاح گروههای فلسطینی و نقش نهادهای بینالمللی، روند تصمیمگیری را پیچیده کرده است. رژیم صهیونیستی با هرگونه ترتیباتی که کنترل میدانی غزه را از دست تلآویو خارج کند، مخالفت کرده و این مسئله یکی از محورهای اصلی اختلاف با واشنگتن محسوب میشود.
اختلافات پنهان واشنگتن و تلآویو بر سر کرانه باختری
همزمان، رسانههای صهیونیستی از وجود شکافهایی میان مشاوران ترامپ و دولت نتانیاهو خبر دادهاند. کانال ۱۲ رژیم صهیونیستی گزارش داد که برخی مشاوران آمریکایی خواستار بهبود وضعیت کرانه باختری، از جمله ازسرگیری انتقال درآمدهای مالیاتی، مهار حملات شهرکنشینان و اعمال محدودیت در ساختوساز شهرکها شدهاند؛ موضوعاتی که با مقاومت تلآویو مواجه است.
تهدیدهای لفظی علیه ایران بدون تصمیم اعلامشده
بخش دیگری از دیدار به پرونده ایران اختصاص داشت. ترامپ لحن تندی علیه تهران اتخاذ کرد و هشدار داد که در صورت ادامه برنامه موشکی ایران، از حمله علیه آن حمایت خواهد کرد. او همچنین گفت اگر برنامه هستهای ایران پیشرفت کند اقدام باید سریع باشد.
در عین حال، ترامپ اشاره کرد که شنیده است ایران مایل به رسیدن به توافق است و این گزینه را منطقیتر از ادامه مسیر فعلی توصیف کرد. با این حال، هیچ تصمیم مشترکی درباره اقدام عملی علیه ایران اعلام نشد.
لبنان، سوریه، عراق و یمن
به گفته منابع مطلع، تحولات لبنان، سوریه، عراق و یمن نیز در سطح کلی در این دیدار مطرح شده است. این منابع تأکید میکنند که هر یک از این جبههها بهصورت جداگانه بررسی شده و توافق متقابلی میان آنها شکل نگرفته است.
در لبنان، وضعیت در چارچوب موازنه شکننده فعلی ارزیابی شده و در سوریه، تمرکز آمریکا بر حفظ ثبات نسبی دولت جدید بوده است. در یمن نیز عملیات انصارالله همچنان بر اساس محاسبات داخلی این گروه ادامه دارد و تحولات عراق بهعنوان پروندهای پیچیده و مستقل مورد توجه قرار گرفته است.
تماس نتانیاهو با مقامات امنیتی پیش از سفر
کانال ۱۳ رژیمصهیونیستی فاش کرد که نتانیاهو پیش از ترک تلآویو، تماس تلفنی فوری با مقامات امنیتی برقرار کرده و به آنها اطلاع داده است که ممکن است تحت فشار آمریکا ناچار به دادن امتیازاتی محدود شود. بر اساس این گزارش، موضوع بازگشایی گذرگاه رفح نیز در این تماس مطرح شده است.
در همین راستا، برخی رسانههای صهیونیستی گزارش دادند که فرماندهی به ارتش دستور داده است تا زمان بازگشت نتانیاهو از ایالات متحده، برخی عملیاتهای نظامی را بهطور موقت متوقف کند. این تصمیم در چارچوب مدیریت فضای مذاکراتی با واشنگتن ارزیابی شده است.
بازسازی غزه و احتمال مشارکت ترکیه
در مقابل، خبرنگار شبکه «کان» به نقل از ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده خواهان آغاز بازسازی غزه، همزمان یا حتی پیش از خلع سلاح حماس است. ترامپ همچنین مشارکت ترکیه در این روند را مثبت ارزیابی کرده و گفته است که دیدگاههای نتانیاهو را در این زمینه خواهد شنید.
پایان نشست بدون اعلام توافق
در مجموع، دیدار ترامپ و نتانیاهو بدون اعلام تصمیم نهایی یا توافق الزامآور درباره پروندههای اصلی به پایان رسید. اگرچه دو طرف از ادامه گفتوگوها سخن گفتند، اما خروجی این نشست بیشتر به تبادل مواضع محدود ماند و نتیجه عملی فوری از آن اعلام نشد.