به نقل از سی ان ان بحران ونزوئلا برای دولت آمریکا بهسرعت در حال تبدیل شدن به یک معضل چندلایه است؛ بحرانی که برخلاف تصور اولیه ترامپ نهتنها به فروپاشی ساختار قدرت در کاراکاس منجر نشده، بلکه اکنون خود واشنگتن را درگیر پیچیدگیهای سیاسی، حقوقی و نظامی کرده است. تازهترین تحولات نیز نشان میدهد که محاسبات کاخ سفید درباره کارآمدی فشارهای مستقیم و نمایش قدرت نظامی، بهشدت با واقعیت میدانی ونزوئلا در تضاد بوده است.
در حالی که ترامپ و تیم امنیت ملی او بهدنبال طراحی مرحله بعدی فشار بر دولت نیکولاس مادورو هستند، رئیسجمهور ونزوئلا در تجمعی گسترده در کاراکاس با اعتمادبهنفس ظاهر شد و بار دیگر تأکید کرد که تسلیم تهدیدهای واشنگتن نخواهد شد. این موضعگیری، که در تضاد کامل با سناریوهای مورد انتظار آمریکا است، نشان میدهد که لایههای قدرت در ونزوئلا بسیار پایدارتر از ارزیابیهای اولیه واشنگتن بوده است.
در همین حال، ماجرای حمله هوایی اخیر آمریکا به قایق حامل مظنونان قاچاق مواد مخدر در کارائیب، بحران جدیدی را برای ترامپ رقم زده است. گزارشهایی که حکایت از حمله دوم و احتمالی «کشتار بازماندگان» دارد، موجی از اتهامات درباره نقض قوانین جنگ، کنوانسیون ژنو و احتمال ارتکاب «جنایت جنگی» را به همراه داشته است. این موضوع، با توجه به تلاشهای کاخ سفید برای تغییر روایت ماجرا و اختلاف میان مقامهای نظامی، اکنون به یک پرونده جدی سیاسی در واشنگتن تبدیل شده است؛ پروندهای که حتی شماری از جمهوریخواهان نیز نسبت به آن ابراز تردید کردهاند.
نقش وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، که انتخابی جنجالی با سابقه فعالیت رسانهای بود، در صدر انتقادات قرار گرفته است؛ بهویژه آنکه اختلاف روایتها درباره اینکه چه کسی دستور حمله دوم را صادر کرده، فشارها را بر او افزایش داده است. وزارت دفاع تلاش میکند مسئولیت را متوجه فرمانده عملیات ویژه کند، اما پرسشهای حقوقی و سیاسی همچنان بیپاسخ ماندهاند.
همزمان، حضور ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد و استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در پیرامون ونزوئلا نهتنها مادورو را به عقب ننشانده، بلکه احتمال گرفتار شدن واشنگتن در یک درگیری پرهزینه را افزایش داده است. تجربههای گذشته نشان میدهد رژیمهایی با ساختار امنیتی–اقتصادی پیچیده، مانند ونزوئلا، معمولاً بسیار مقاومتر از تصور واشنگتن عمل میکنند؛ مسألهای که اکنون به کابوس استراتژیک تیم ترامپ بدل شده است.
افزون بر این، هرگونه اقدام نظامی گسترده علیه ونزوئلا میتواند پیامدهای سیاسی داخلی شدیدی ایجاد کند. نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد بخش قابلتوجهی از افکار عمومی آمریکا با عملیات نظامی در ونزوئلا مخالف است و در صورت بروز تلفات نظامی یا خسارات انسانی در کاراکاس، موقعیت ترامپ بیش از پیش تضعیف خواهد شد.
سؤال کلیدی اکنون این است که دولت ترامپ چگونه میتواند از این بنبست خارج شود، آنهم در شرایطی که نه عقبنشینی مادورو محتمل به نظر میرسد، نه گزینه نظامی بدون هزینه است و نه ادامه فشار فعلی تغییری در محاسبات کاراکاس ایجاد کرده است. مادورو با اتکا به حمایت ساختار امنیتی و پایگاه اجتماعی خود و همچنین با بهرهگیری از فضای چندقطبی روابط بینالملل، تلاش دارد نشان دهد که آمریکا در اعمال اراده نظامی و سیاسی خود در حیاط خلوت سنتیاش با محدودیتهای جدی مواجه شده است.
در شرایطی که واشنگتن با بحران مشروعیت اقدامات اخیر و سایه سنگین جنایت جنگی بالفعل روبهرو است، هر قدم بعدی ترامپ میتواند پیامدهایی غیرقابل پیشبینی در داخل آمریکا و سراسر منطقه داشته باشد. ونزوئلا، که قرار بود نمایش قدرت دولت جدید ترامپ باشد، اکنون بیش از هر زمان دیگر تبدیل به آزمونی برای سنجش حدود توان و اعتبار ایالات متحده شده است؛ آزمونی که نشانههای شکست آن برای کاخ سفید رو به افزایش است.